Yapay Zeka ile Ev ve Bahçe Tasarımı: Gerçek Projelerden İpuçları

Gerçek Bir Tasarım Deneyimi

Dört ay önce ablam Zeynep yeni aldığı evin bahçesini düzenlemek istediğinde peyzaj mimarına gittiğinde fiyatlar 35-50 bin TL arasındaydı. Üstelik çizimler 3 hafta sonra gelecekti. Ben ona “Yapay zeka ile önce kendimiz tasarlayalım, sonra profesyonele götürelim” dedim. Midjourney, DALL-E 3 ve birkaç özel mimari AI aracı kullanarak 2 gün içinde 15 farklı bahçe konsepti hazırladık. Zeynep bunlardan birini beğendi, peyzaj mimarına götürdü ve “Tam bunu istiyorum” dedi. Mimar projeyi 18 bin TL’ye tamamladı çünkü konsept hazırdı, sadece teknik çizimleri yaptı. Yüzde 60’a yakın tasarruf ettik.

Benzer deneyimi geçen ay bir arkadaşımla banyo yenileme projesinde yaşadım. Klasik döşeme kataloglarına bakmak yerine AI ile 40+ farklı banyo tasarımı oluşturduk. Her birinde farklı karo desenleri, duş kabini alternatifleri, aydınlatma seçenekleri denedik. Sonunda mükemmel kombinasyonu bulduk ve ustabaşına gösterdiğimizde “İşte bu olur” dedi.

Yapay Zeka Tasarım Araçları Neler?

Tasarım için kullandığım başlıca AI araçları şunlar: Midjourney – en kaliteli görseller üretiyor ama ücretli (ayda 30 dolar). DALL-E 3 – ChatGPT Plus içinde geliyor, kullanımı çok kolay. Stable Diffusion – ücretsiz ama biraz teknik bilgi gerekiyor. Speciality.ai gibi ev tasarımına özel platformlar var, bunlar hazır odalar ve bahçeler için optimize edilmiş. HomeDesignsAI özellikle iç mekan için güçlü, gerçekçi render’lar üretiyor.

Ben genelde şöyle çalışıyorum: İlk konsept için Midjourney kullanıyorum çünkü en yaratıcı sonuçları veriyor. Sonra beğendiğim tasarımı DALL-E 3’e varyasyon oluşturması için gönderiyorum. 5-10 farklı versiyon görünce hangisinin işe yaradığına karar veriyorum. Teknik detaylar için ise HomeDesignsAI’a geçiyorum, o daha gerçekçi ölçüler ve perspektifler sunuyor.

Bahçe ve Peyzaj Tasarımı ile Nasıl Başlanır?

Zeynep’in bahçesi 85 metrekareydi ve doğu cephesine bakıyordu. İlk adım olarak bahçenin fotoğrafını çektik. Sonra ChatGPT’ye şunu yazdım: “Bu bahçe için 5 farklı peyzaj konsepti öner. Bahçe 85 metrekare, doğu yönlü, orta iklimliyiz. Malzeme bakımı az olsun.” ChatGPT şunları önerdi: Akdeniz tarzı (lavanta, zeytin, çakıl), modern minimalist (geometrik formlar, az bitki), İngiliz bahçesi (karışık çiçekler, doğal), Japon tarzı (bambu, su öğesi, taş), ve xeriscaping (kuraklığa dayanıklı bitkiler).

Her konsept için Midjourney’de prompt yazdım. Örneğin Akdeniz tarzı için: “Mediterranean garden design, 85 square meters, east facing, lavender fields, olive trees, white gravel paths, terracotta pots, wooden pergola, morning sunlight, photorealistic, architectural photography –ar 16:9” Bu prompt’la 4 farklı görsel geldi. Biri mükemmeldi: lavanta tarhları ortada, kenarlarda zeytin ağaçları, beyaz çakıl yollar ve ahşap pergola.

Beğendiğimiz tasarımı geliştirmek için variation’lar istedim. “Pergolayı daha büyük yap”, “Oturma alanı ekle”, “Aydınlatma ekle” gibi değişiklikler denedik. Her biri 40 saniye içinde hazırdı. Toplam 3 saat içinde 15 konsept oluşturduk ve Zeynep kesin kararını verdi.

Önemli nokta: AI’ın ürettiği görseller fikir vermek için. Bitkilerin gerçek boyu, toprak uygunluğu, sulama ihtiyacı gibi teknik konularda mutlaka peyzaj mimarına danışın. Biz tasarımı götürdüğümüzde mimar “Zeytin ağaçları Bursa ikliminde donabilir, çam önerelim” dedi mesela. AI bunu bilemez, yerel bilgi şart.

Banyo Tasarımı: Gerçekçi Render’lar

Arkadaşım Mert’in banyosu 6 metrekareydi, standart bir banyo. Eski karolar çirkin, duş kabini kırılmıştı, yenilemek istiyordu. Önce banyonun fotoğraflarını çektik (boş, farklı açılardan). Sonra HomeDesignsAI’a yükledik ve “modern minimal banyo” seçeneğini işaretledik. 2 dakika içinde aynı banyo modern karolara, yeni duş kabinine, askılı lavabo ve aynalı dolapla render edildi.

İlk render beğendik ama karo rengi çok koyuydu. DALL-E 3’e geçtik ve şöyle prompt yazdım: “Modern bathroom design, 6 square meters, light grey tiles, white grout, glass shower cabin, floating vanity, backlit mirror, warm LED lighting, clean minimalist style, architectural render –ar 3:4” Gelen görseller çok daha açık ve ferahtı. Mert açık gri karoları beğendi.

Sonra detaylara girdik. “Duş musluğu siyah mat mı parlak krom mu olsun?” Midjourney’de her ikisini de denedik. Siyah mat daha modern durdu, onu seçtik. “Zemin ve duvar aynı karo mı olsun?” Hayır, zemini daha koyu yaptık, duvarlar açık gri kaldı. Bu kontrastı AI ile 10 farklı şekilde test ettik, en dengeli olanı bulduk.

En faydalı kısım ise malzeme gerçekçiliğiydi. AI görsellerde ışık yansımaları, karo dokusu, cam şeffaflığı o kadar gerçekçi ki, neredeyse bitmiş banyo gibi görünüyor. Mert bunları seramik mağazasına götürdü ve “Şu karodan istiyorum” dedi. Satıcı direkt benzerini buldu. Normalde kataloglara bakarak hayal etmeye çalışırsınız, bu sefer bitmiş hali görmüş gibiydik.

Tasarım İçin Prompt Yazma İpuçları

İyi bir tasarım görseli için prompt’unuzda şunlar olmalı: Alan tanımı (bahçe, banyo, teras), boyut (küçük, orta, büyük veya metrekare), stil (modern, rustik, minimalist), renkler (açık tonlar, koyu duvarlar), malzemeler (ahşap, taş, seramik), ışık durumu (doğal ışık, LED, spot), ve görsel kalitesi (photorealistic, architectural render).

Kötü prompt örneği: “güzel bahçe yap”. Bu çok belirsiz, AI rastgele bir şey üretir. İyi prompt örneği: “Modern minimalist garden, 60 square meters, concrete paths, ornamental grasses, small trees, wooden bench, evening golden hour lighting, professional landscape photography –ar 16:9 –v 6”. Bu netlik sonucu direkt etkiliyor.

Bir taktik: Referans görseli gösterin. Midjourney’de bir resmin URL’sini prompt’a ekleyebiliyorsunuz. Pinterest’ten beğendiğiniz bir bahçe tasarımının linkini koyup “bunun gibi ama daha az bitki, daha çok taş” diyebiliyorsunuz. Bu özellikle işe yarıyor.

Teknik Zorluklar ve Çözümler

AI’ların en büyük sorunu perspektif tutarsızlıkları. Bazen kapı pencere ölçüleri yanlış çıkıyor. Bir görselinde 4 pencere var, diğerinde 2 pencere. Çözüm: Gerçek fotoğrafınızı base alıp “transform” etmek. HomeDesignsAI’da bunu yapabiliyorsunuz. Kendi banyonuzun fotoğrafını yüklüyorsunuz, AI sadece malzemeleri değiştiriyor ama yapı aynı kalıyor.

İkinci sorun gerçek dışı öneriler. AI bazen fiziksel olarak imkansız şeyler çiziyor: havada duran lavabo, ağaçtan geçen yol gibi. Bunları elimine etmek için “realistic”, “buildable”, “practical” gibi kelimeler ekliyorum prompt’a. Yine de her görseli eleştirel gözle değerlendirin.

Üçüncü zorluk maliyet bilgisi. AI size güzel tasarım veriyor ama maliyetini söylemiyor. Zeynep’in bahçesindeki pergola tasarımı çok güzeldi ama marangoza sorduğumuzda 45 bin TL tuttu. Vazgeçtik, hazır metal pergola aldık 8 bin TL’ye. AI’dan çıkanı birebir uygulamak zorunda değilsiniz, bütçenize göre adapte edin.

Pratik Tavsiyeler ve Sonuç

İlk öneri: Çok versiyon üretin. 3-5 konseptle yetinmeyin, 20-30 farklı tasarım görün. Zeynep 15 konsept gördükten sonra net karar verdi. Az görselle karar vermek zor. İkinci öneri: Aile bireylerinin görüşlerini alın. AI görselleri WhatsApp’ta paylaşın, herkes favorisini söylesin. Demokratik karar daha sağlıklı.

Üçüncü öneri: AI tasarımlarını profesyonele götürün. Kendiniz yapmayı planlasanız bile bir mimara veya peyzaj uzmanına gösterin. “Bu yapılabilir mi, maliyeti ne olur?” diye sorun. Birçok profesyonel bu görsellerle çalışmaya açık ve işleri kolaylaşıyor.

Son olarak, gerçekçi olun. AI’ın çizdiği lüks İtalyan bahçesi güzel ama sizin 50 metrekare bahçenize sığmayabilir. Kendi alanınızın limitlerini bilin. Ama bu limitler içinde AI size kataloglarda bulamayacağınız özgün fikirler verecektir.

Sonuç olarak, yapay zeka ev ve bahçe tasarımında oyunun kurallarını değiştirdi. Artık binlerce lira tasarım ücreti ödemeden kendi hayalinizdeki mekanı görselleştirebiliyorsunuz. Zeynep’in bahçesi şu an tam AI’ın çizdiği gibi: lavanta tarları, ahşap pergola, beyaz çakıl yollar. Her baktığında “Bunu biz tasarladık” diyor, gururla. Siz de denemelisiniz.